Ανακοίνωση ΕΣΗΕΘΣΤΕ-Ε για ποινική εμπλοκή δημοσιογράφων

Τα επίμαχα δημοσιεύματα αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη δημοσιογραφική κάλυψη της ποινικής διαδικασίας στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Καρδίτσας, καθώς και ρεπορτάζ από δημόσιες κινητοποιήσεις στον Βόλο, όπου καταγράφηκαν αφίσες, συνθήματα, πανό, δηλώσεις και δημόσιες αντιδράσεις συλλογικοτήτων και πολιτών.

Η υπόθεση Βασίλη Μάγγου είχε ήδη απασχολήσει ευρέως τη δημόσια σφαίρα, την τοπική κοινωνία, την πολιτική αντιπαράθεση, κοινωνικούς φορείς, συλλογικότητες και πλήθος μέσων ενημέρωσης. Πρόκειται, συνεπώς, για ζήτημα προφανούς και αυξημένου δημοσίου ενδιαφέροντος, το οποίο κατ’ εξοχήν εμπίπτει στο πεδίο της δημοσιογραφικής κάλυψης.

Η Ένωση υπενθυμίζει ότι η αποστολή του Τύπου δεν περιορίζεται στη μετάδοση ανακοινώσεων αρχών ή θεσμικών φορέων. Περιλαμβάνει και την καταγραφή της κοινωνικής πραγματικότητας, όπως αυτή εκδηλώνεται στον δημόσιο χώρο: δικαστικές εξελίξεις, συγκεντρώσεις, διαμαρτυρίες, δηλώσεις τρίτων, πανό, αφίσες και συνθήματα.

Η δημοσιογραφική αποτύπωση τέτοιων γεγονότων δεν μπορεί να ταυτίζεται αυτομάτως με υιοθέτηση κάθε επιμέρους φράσης, κρίσης, χαρακτηρισμού ή συνθήματος που διατυπώνεται από τρίτους. Άλλο είναι η δημοσιογραφική κάλυψη ενός δημόσιου γεγονότος και άλλο η προσωπική υιοθέτηση ή επιβεβαίωση όλων των απόψεων που εκφράζονται στο πλαίσιο αυτού του γεγονότος.

Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για την ελευθερία της ενημέρωσης. Η καταγραφή μιας αφίσας, μιας δήλωσης, μιας κινητοποίησης ή ενός συνθήματος στο πλαίσιο ρεπορτάζ δεν μπορεί να αποκόπτεται από το συνολικό δημοσιογραφικό περιβάλλον ούτε να αξιολογείται αποσπασματικά, σαν να αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό του μέσου ενημέρωσης.

Η Ένωση οφείλει να επισημάνει ότι η ποινική εμπλοκή δημοσιογράφων για την κάλυψη θεμάτων δημοσίου ενδιαφέροντος πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη θεσμική προσοχή.

Η ελευθερία του Τύπου και η ελευθερία της έκφρασης δεν προστατεύουν μόνο ουδέτερες ή ανώδυνες πληροφορίες. Προστατεύουν και τη δημοσιογραφική κάλυψη γεγονότων που προκαλούν δημόσιο διάλογο, ένταση, αντιπαράθεση ή κοινωνική κριτική, ιδίως όταν αυτά συνδέονται με τη λειτουργία δημόσιων αρχών, την άσκηση δημόσιας εξουσίας, δικαστικές διαδικασίες και ζητήματα κοινωνικής λογοδοσίας.

Η δημοσιογραφία δεν μπορεί να λειτουργεί υπό τον διαρκή φόβο ότι κάθε αναφορά σε δημόσια συζήτηση, κάθε φωτογραφική αποτύπωση δημόσιου χώρου ή κάθε μεταφορά θέσης τρίτων θα οδηγήσει σε ποινική εμπλοκή. Μια τέτοια αντίληψη θα είχε αναπόφευκτα αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην ελεύθερη ενημέρωση και θα περιόριζε τον ρόλο του Τύπου ως φορέα δημόσιου διαλόγου και ελέγχου.

Ιδίως σε υποθέσεις που αφορούν δημόσιες αρχές, άσκηση δημόσιας εξουσίας, ποινικές διαδικασίες και κοινωνικές αντιδράσεις, το δικαίωμα της κοινής γνώμης στην ενημέρωση είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Η δημοσιογραφική κάλυψη τέτοιων θεμάτων δεν πρέπει να συγχέεται με προσωπική στοχοποίηση, όταν εντάσσεται στο πλαίσιο ρεπορτάζ και υπηρετεί την ενημέρωση του κοινού.

Η Ένωση εκφράζει τη στήριξή της στους συναδέλφους δημοσιογράφους και στον εκδότη του THENEWSPAPER, οι οποίοι καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για δημοσιογραφική εργασία που αφορούσε ζήτημα μείζονος κοινωνικού ενδιαφέροντος.

Καλούμε τις αρμόδιες αρχές να αξιολογήσουν την υπόθεση με πλήρη σεβασμό στην ελευθερία του Τύπου, στην ανάγκη προστασίας της ανεμπόδιστης δημοσιογραφικής λειτουργίας και στη θεμελιώδη διάκριση ανάμεσα στη δημοσιογραφική καταγραφή γεγονότων και στην υιοθέτηση ισχυρισμών τρίτων.

Η Ένωση θα παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης και θα παρεμβαίνει, όπου απαιτείται, για την προάσπιση της ελευθερίας της ενημέρωσης, των επαγγελματικών δικαιωμάτων των δημοσιογράφων και του δικαιώματος της κοινωνίας να πληροφορείται για ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.

Το Δ.Σ.

ΕΣΗΕΘΣτΕ-Ε